De vrees dat het El Niño van dit jaar buitengewoon sterk wordt (waarover we al berichtten in ons digitale nummer 2 van dit jaar), lijkt uit te komen. De gemiddelde temperatuur van de oceanen ligt nu al tegen de 21 graden aan en de verwachting is dat dat nog kan gaan oplopen.

Op 21 juni bereikte de gemiddelde watertemperatuur in de oceanen 20,86 graden Celsius volgens de metingen van Copernicus. Daarmee zijn de records van juni 2023 en 2024 gebroken, en dat terwijl het El Niño van dit jaar nog maar nauwelijks begonnen is. Helemaal onverwacht is dat niet, tijdens vorige El Nino’s bereikten de watertemperaturen al recordhoogtes en daar komt de toenemende invloed van klimaatverandering nog bij. In veel media wordt daarom nu al gesproken van een ‘super El Niño’. Begin juni waarschuwde de Wereld Meteorologische Organisatie (WMO) al dat landen zich moeten gaan voorbereiden op een zware El Niño.

De temperaturen zijn gemeten door klimaatbureau Copernicus, met behulp van satellieten die de temperatuur van het wateroppervlak meten, gecombineerd met gegevens afkomstig van schepen en meetapparatuur aan boeien.

Wat zijn de mogelijke gevolgen van El Niño?

Of zo’n ‘super El Niño’ ook daadwerkelijk gehaald wordt, is natuurlijk nog even afwachten, maar de kans is groot dat we in Nederland te maken krijgen met een warme periode en dat vooral het komend voorjaar nat zal worden. In het Caribisch gebied is de kans op veel meer warmte en vooral droogte groot. Van die gevolgen zullen we naar verwachting het meest gaan merken in 2027.

De gevolgen kunnen dus groot zijn. Het warme zeewater kan ecosystemen totaal ontwrichten omdat veel soorten de warmte niet aankunnen. Tegen het Belgische VRT Nieuws vertelde Jan Seys van het Vlaams Instituut voor de Zee (VLIZ) dat nu al te zien is dat plankton in de zomer massaal sterft en dat dat grote invloed heeft op de visstanden. Volgens hem is de Noordzee op dit moment al zo’n drie graden warmer dan dertig jaar geleden. Er is volgens Seys zelfs sprake van een marine hittegolf die al meer dan 140 dagen aanhoudt. Ook in het westen van de Middellandse Zee zijn de watertemperaturen extreem hoog. De grote overstromingen die de regio rondom Valencia in oktober 2024 troffen, worden gelinkt aan de hoge zeewatertemperaturen van die periode.